Srpski ratnik na večitoj straži zavičaja

Spektakularna statua srpskog vojnika i danas svedoči o neverovatnom poduhvatu, izvedenom još u prvoj polovini prošlog veka.

Na litici iznad Ibra, u selu Cerju, a na sredokraći puta između Kraljeva i Raške već osam i po decenija „stražari“ srpski ratnik, a pored njega je iz stene iznikao crni bor.

Betonska statua srpskog vojnika od tri i po metra nalazi se na vertikalnoj kamenoj uzvisini iznad reke. Vojnik je okrenut tako da motri prema magistralnom putu pa decenijama podseća prolaznike na junaštvo ibarskih ratnika u dva balkanska i Prvom svetskom ratu. Uostalom, na kamenoj ploči ispod spomenika i piše: „Ibarskim junacima palim za kralja i otadžbinu 1912–1918”.

Međutim, ovaj neobični „stražar“ umalo nije stradao, utvrđeno je u poslednjem momentu da jedva stoji na nogama pa su ga brže-bolje „podmladili“ saradnici i stručnjaci kraljevačkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Spomenik je zbog tereta vremena, ljudskog nemara, kasnijeg rata i zemljotresa napukao preko struka, duž glave… Spomenik je devastiran puščanim metcima (Partizana) odmah posle II  svetskog rata. Na statui vojnika od kuršuma nedostajali su delovi bluze, delovi puške, ašovčeta, nije bilo jedne epolete… Najviše su urušavanju, usled prodora vode i leda tokom zime, pretile pomenute pukotine pa je saniranje moralo hitno da se obavi.

Obnova je, inače, obavljena starom tehnikom „ispranog kulira“, tj. betonskom masom sačinjenom od tačno određene granulacije kamena. Zatvaranje pukotina, nove epolete, „krpljenje“ bluze, „popravku“ puške i ašova… obavio je vajar Vladimir Jablanović, a kameni postament je učvrstio majstor Viobran Krstić.

Inače, ovaj spomenik, su 1930. godine podigli inženjeri i radnici tadašnjeg, državnog tehničkog preduzeća „Labor“ iz Beograda. Oni su radili na rekonstrukciji druma Kraljevo–Raška i izgradnji pruge kroz Ibarsku klisuru prema Skoplju. Tim radovima su rukovodili inženjeri Vlada Starčić i Aleksandar Acković, pa se veruje da je njihova, posebno Ackovićeva i ideja i realizacija podizanja i spomenika srpskim junacima iz doline Ibra.

Plan je da se spomenik osvetli kako bi prolaznici i noću mogli da ga uoče.

Izvor