Restauracija i konzervacija fresaka u manastiru Gradac

Ovih dana u manastiru Gradac počela  je restauracija i konzervacija fresaka koja će trajati narednih nekoliko meseci.

Projekat konzervatorsko – restauratorskih radova na živopisu naosa crkve Svetog Blagoveštenja manastira Gradac započet je 4. oktobra 2017. godine,  zbog vremenskih uslova prva faza radova je okončana 3. novembra iste godine.  11.  aprila 2018.  godine nastavljaju se radovi. Projekat je urađen od strane stručnjaka Republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Beogradu.  Zadatak projekta je zaustavljanje svih negativnih procesa koji trenutno ugrožavaju živopis i prete da unište jedno od jedinstvenih i najvrednijih  umetničkih dostignuća srpske umetnosti srednjeg veka.

Zahvaljujući Ministarstvu pravde i sredstvima koja su prošle godine dodeljena manastiru učešćem na javnom konkursu za dodelu sredstava prikupljenih na osnovu krivičnog gonjenja živopis će dobiti tretman koji zaslužuje.

Na ove radove čekali smo više od decenije, a za to vreme je urađen drenažni sistem oko Bogordičine crkve i detaljna arheološka istraživanja pod rukovodstvom arheologa Emilije Pejović,  kao i radovi na zaštiti od uticaja podzemnih voda i vlage ogradnog zida manastira pod rukovodstvom arhitekte Miladina Lukića.

Kako je crkva bila decenijama bez krova živopis je pretrpeo najveća oštećenja jer je bio izložen različitim vremenskim uslovima. Najopsežnijii radovi na slikarstvu izvedeni su sedamdestih godina prošlog veka, a sve do danas sporadično su izvođeni preventivni konzervatorski radovi, fragmenti živopisa su opšivani.

I ako je crkva pokrivena prodor vlage ostao je nerešen i doveo je do daljih oštećenja. Problem je kompleksan i nije u potpunosti rešen, a da bi se sačuvao živopis sadašnji radovi su bili neophodni.

U fazi prikupljanja dokumentacije, pre radova, objavljujemo fotografije na kojima su prikazani likovi svetitelja sa raznih pozicija u naosu crkve, neki više, a neki manje degradirani.

Ostaje nam da u narednom periodu sačekamo rezultate dobro organizovane ekipe koja izvodi radove, a čine je: mr Nataša Stošić, Zorica Savić, Stanica Mladenović, mr Dragan Stanojević, Časlav Knežević, Vladimir Milovanović, Marjan Vesić i Gojko Mrković pod nadzorom slikara resturatora Marijane Protić.

Zidovi priprate bili su ukrašeni ciklusom scena iz života Presvete Bogorodice. Kompozicija Blagovesti bila je naslikana na istočnom zidu priprate, ali sada se na tom mestu može videti samo krilo arhangela i deo oreola Bogorodice. Preostale kompozicije ovog ciklusa su: Anina molitva u vrtu, Susret Joakima i Ane, Rođenje Bogorodice i Milovanje, Odbijanje darova, Blagoslov sveštenika i Vavedenje.