Studenica je zadužbina srpskog velikog župana Stefana Nemanje podignuta posle 1183. godine.
Centralno mesto u Studenici zauzima Crkva Uspenja Presvete Bogorodice, u kojoj su nalaze mošti Svetog Simeona (Stefane Nemanje), a koje je iz Manastira Hilandara doneo njegov sin monah Sava (Rastko Nemanjić). U Studenici su sahranjeni i Nemanjina supruga Ana, Nemanjin sin Vukan i sin Stefana Prvovenčanog kralj Radoslav, koji je tokom svoje vladavine podigao pripratu na Crkvi Uspenja Presvete Bogorodice.
U Manastiru se nalaze još dve crkve: Crkva Svetog Nikole (Nikoljača), podignuta krajem 12. ili početkom 13. veka, i Crkva Svetih Joakima i Ane (Kraljeva crkva), zadužbina kralja Milutina, izgrađena 1314. godine. Između te dve crkve nalaze se i temelji Crkve Svetog Jovana Krstitelja.
Manastir Studenica se od 1986. godine nalazi na Listi svetske kulturne baštine Uneska.