Vikentije, mitropolit skopski, svetac iz Ušća o kojem decenijama gotovo ništa nismo znali
Njegovno svetovno ime bilo je Vasilije Krdžić, ostavio je neizbrisiv trag u istoriji srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve, ali njegovi posmrtni ostaci (odnosno mošti, budući da je kanonizovan) nikada nisu pronađeni.
Iako je bio važna ličnost koja je obeležila srpsku istoriju sa početka XX veka, o Svetom Vikentiju, koji je bio naše gore list, šira javnost veoma malo zna.
Da tu grešku isprave odlučili su u Istorijskom arhivu Kraljevo kada su, u susret Međunarodnom danu arhiva koji se obeležava 9. juna, u zgradi Gradske uprave ugostili izložbu dokumenata koja govori o liku i delu Svetog Vikentija. Izložbu je pripremio Narodni muzej iz Vranja, a realizaciju je omogućio Muzej žrtava genocida.
Pogledajte video prilog sa otvaranja izložbe:
Mitropolit Vikentije (Vićentije – kršteno ime Vasilije) Krdžić rođen je 30. januara 1853. godine u Ušću. Osnovnu školu završio je u manastiru Studenica, a bogosloviju u Beogradu. Zamonašen je u manastiru Studenica 16. septembra 1873. godine. Iste godine rukopoložen je za đakona, a 1875. godine u čin prezvitera. Od 1887. do 1890. godine bio je iguman manastira Svete Trojice i Sretenja u Ovčaru. Žički episkop Sava Barać proizvodi ga u čin arhimandrita 1894. godine. Od 1900. godine boravi u manastiru Hilandar kao saborni starac. Nakon smrti mitropolita skopskog Sevastijana Debeljkovića 13. oktobra 1905. godine izabran je i posvećen u Carigradu za mitropolita skopske eparhije. Nakon toga odmah dolazi u Skoplje. Bio je treći vladika Srbin nakon ukidanja Pećke patrijaršije.
Decenija tokom koje je mitropolit Vikentije stolovao na katedri skopske episkopije izuzetno je značajan period u kom će se dalekosežno odrediti tok istorije. U njemu je mitropolit Vikentije odigrao značajnu ulogu, i kao duhovnik i kao nacionalni pregalac.
“Sveti Vikentije je vodio Srpsku pravoslavnu crkvu u jednom od najtežih njenih perioda: kada je bila osakaćena i skoro uništena, kada je izgubila skoro svaku pomoć države i kada je imala bezbroj teškoća i problema. On se borio koliko je znao i mogao da je sačuva i unapredi. Mnoga pitanja je povoljno rešio, mnoge stvari postavio na svoje mesto i Crkvu učvrstio”, piše jedan od njegovih biografa.
– U Ušću i danas žive njegovi potomci. Sveti Vikentije je, nažalost, pogubljen 1915. godine. Ubili su ga bugarski okupatori. Grad Kraljevo gradi kapelu na Čemernu koja će biti posvećena Prvom svetskom ratu, a lik Svetog Vikentija biće oslikan na kupoli te kapele. Zahvaljujući ocu Veliboru Džomiću stupili smo u kontakt sa njegovim potomcima koji i dalje živi u Ušću i vode računa o njegovom imanju i njegovoj vodenici. Drago mi je što se ovakva ličnost na ovaj način vratila u svoj zavičaj nakon 170 godina – istakla je Vesna Milojević, direktorka Istorijskog arhiva Kraljevo.
Dejan Ristić, direktor Muzeja žrtava genocida podsetio je da je Muzej žrtava genocida kroz svoju Fondaciju omogućio realizaciju ove izložbe i ocenio je da ona ima izuzetan istorijski značaj za nacionalnu i za lokalnu istoriju:
– Priča o ovom zaboravljenom velikanu još jedan je od tužnih pokazatelja koliko mi brzo zaboravljamo. Prošlo je više od jednog veka od brutalnog stradanja mitropolita Vikentija koji je bio najviši kler srpske pravoslavne crkve, a njegovi posmrtni ostaci, odnosno mošti budući da je kanonizovan nikada nisu pronađene – kazao je Ristić.
Protejerej stavrofor dr Velibor Džomić istakao je da je Kraljevo je kroz istoriju dalo mnogo velikana u različtim sferama.
– Mnogi od njih su ostali zapamćeni, ali ima i velikih ljudi iz ovog kraja koji su gotovo nepoznati, ili preciznije, poznatiji su na svakom drugom mestu, nego u kraju iz koga su potekli. Jedan od njih je svakako mitropolit skopski Vikentije, jedan od kristalnih ličnosti srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve. Sada je važno da se ovaj velikan vraća u svoj kraj, u Kraljevo, u punom sjaju, sa oreolom oko glave – kazao je Džomić.
Izložbu u holu srednjeg ulaza u zgradu Gradske uprave zainteresovani mogu da pogledaju do 20. juna.
Izvor: Portal Krug